Uzorkavanje zemljišta

PRIPREMA ZA UZORKOVANJE ZEMLJIŠTA

Uzorkovanje zemljišta

Uzorkovanje zemljišta se vrši u svrhu analiziranja istog, kako bi se prema dobijenim rezultatima planiralo đubrenje za određenu biljnu vrstu. Ukoliko uzorkovanje zemljišta vrši poljoprivredni proizvođač, preporučljivo je da se vrši uzorkovanje prosečnog uzorka zemljišta.

Prosečan uzorak zemljišta se sastoji od više pojedinačnih uzoraka, gde broj pojedinačnih uzoraka zavisi od veličine proizvodne parcele za koju se vrši testiranje. Pojedinačni uzorci se na kraju mešaju kako bi se dobio jedan reprezentativni (prosečan) uzorak. Što je veći broj pojedinačnih uzoraka, to će finalni rezultati bolje predstavljati parcelu koja se testira. Prosečan uzorak se formira za parcele do maksimum 5ha površine, koje su bar približno ujednačene po nadmorskoj visini i kvalitetu zemljišta. Ako je parcela neujednačena (po nadmorskoj visini, nagibu, boji i kvalitetu zeljišta, vrsti gajenog bilja i sl.), u tom slučaju broj pojedinačnih uzoraka se povećava kao i broj prosečnih uzoraka. Svaka celina bi od više pojedinačnih uzoraka dobila jedan prosečan uzorak. Pod proizvodnom parcelom se podrazumeva parcela koja je prethodnih godina korišćena kao jedna celina (gajena ista biljna vrsta, rađena ista agrotehnika, i sl.). Što se tiče optimalnog vremena kada će uzorci biti uzeti, u ratarstvu je preporučljivo to uraditi nakon skidanja useva, a u voćarstvu i vinogradarstvu nakon ili pre početka vegetacije, a po mogućstvu najbolje pre osnovne obrade zemljišta.

Pre uzimanja prosečnih pojedinačnih zemljišnih uzoraka potrebno je odrediti pozicije na parceli sa kojih će uzorci biti uzeti. Postoje dva načina pozicioniranja mesta uzorkovanja na proizvodnim parcelama: po šahovskom metodu i po dijagonali. Važno je samo da raspored pozicija za pojedinačne uzorke bude ravnomerno raspoređen po celokupnoj paceli.

 

 

 

 

Nakon određivanja pozicija sa kojih će se vršiti uzorkovanje, potrebno je pripremiti i alat za uzorkovanje: ašov, kofa (za voćnjak ili vinograd potrebne su 2 kofe), PVC kese, olovka i papir. Pojedinačni uzorci u ratarstvu i povrtarstvu se uzimaju ašovom (ili sondom) na dubini od 0-30 cm. U voćarstvu i vinogradarstvu uzorci se uzimaju sa dve dubine: od 0 do 30 cm i od 30 do 60 cm. Ašovom se izvadi grumen zemlje (slika 1). Zatim se uz ivicu rupe (otvora), ponovo zabode ašov pod uglom od 90º i to od površine zemljišta do dubine od 30 cm (slika 2). Pažljivo se izvadi ašov sa zemljom, tako da ona ostane na ašovu kada se isti položi na tlo.

Potom se po zemlji koja je na ašovu nožem napravi »kaiš« širine 3-4 cm, po sredini ašova do njegovog vrha, tj. do dubine od 30 cm. Zemlja na ašovu levo i desno od »kaiša« se odbaci, a »kaiš« zemlje se ubaci u čistu kofu.

 

 

 

 

 

 

 

Ono što je ovde važno napomenuti jeste da je potrebno odstraniti sloj travnatog pokrivača sa plitkim slojem korenovog sistema pre ubacivanja uzorka u čistu kofu. Ceo ovaj postupak je potrebno ponoviti za svaki pojedinačni uzorak sa proizvodne parcele, pri čemu se pojedinačni uzorci sa iste dubine ubacuju u istu kofu. Nakon uzimanja poslednjeg pojedinačnog uzorka, zemlja u kofi se dobro izmeša, odstrane se sveži biljni ostaci, korenje i korenčići, krupno i malo kamenje, a veće grudve zemlje se ručno usitne. Nakon ponovnog mešanja zemlja u kofi, uzeti od 500 g do 1 kg zemlje iz kofe i prebaciti u polietilensku vreću. Ostatak zemje iz kofe vratiti na parcelu.

Ukoliko se uzorkuje zemljište iz voćnjaka ili vinograda, potrebno je sa istog mesta uzeti uzorak iz sloja dubine 30 do 60 cm. Zemljišni kaiš uzet sa ašova se ubacuje u drugu čistu kofu, a ostatak postupka je isto kao i kod prethodnog prikaza.

Uzorak iz vreće staviti u drugu kesu u koju je potrebno ubaciti papir/etiketu na kojoj će se nalaziti podaci za laboratoriju kojoj će se uzorci predati na analizu: